Luật bóng đá là hệ thống quy định thống nhất cách một trận đấu được tổ chức và điều hành, từ kích thước sân, số lượng cầu thủ, thời gian thi đấu đến việt vị, thẻ phạt, penalty và cách xác định bàn thắng. Trong mùa giải 2026/27, IFAB tiếp tục điều chỉnh một số quy định nhằm hạn chế câu giờ và hỗ trợ trọng tài xử lý trận đấu chính xác hơn. Cùng 90phut tìm hiểu đầy đủ 17 luật thi đấu bóng đá và những điểm mới đáng chú ý hiện nay.
Luật bóng đá là gì?
Luật bóng đá, tên chính thức là Laws of the Game, là bộ quy tắc điều chỉnh môn bóng đá do International Football Association Board (IFAB) quản lý. Bộ luật tạo ra một tiêu chuẩn chung để cầu thủ, huấn luyện viên và trọng tài xác định cách trận đấu được tiến hành cũng như cách xử lý các tình huống phát sinh trên sân.
Luật áp dụng cho bóng đá ở nhiều cấp độ, tuy nhiên một số quy định có thể được điều chỉnh phù hợp với bóng đá trẻ, bóng đá phong trào, bóng đá dành cho người khuyết tật hoặc các nhóm thi đấu khác theo phạm vi mà IFAB cho phép.
Vì vậy, khi tìm hiểu luật bóng đá 11 người, người xem cần phân biệt giữa Laws of the Game và điều lệ riêng của từng giải. Ví dụ, số lượng cầu thủ dự bị được đăng ký, thể thức thi đấu, tiêu chí xếp hạng hoặc án treo giò do tích lũy thẻ có thể khác nhau giữa các giải.
Ai ban hành luật thi đấu bóng đá?
IFAB là cơ quan chịu trách nhiệm đối với Laws of the Game. Thành viên của tổ chức gồm FIFA và bốn hiệp hội bóng đá của Vương quốc Anh: Anh, Scotland, Wales và Bắc Ireland.
Luật có thể được xem xét và điều chỉnh theo từng năm. Vì thế, những kiến thức như “thủ môn được giữ bóng bao lâu”, “mỗi đội được thay bao nhiêu người” hay phạm vi VAR được phép can thiệp có thể thay đổi theo phiên bản Laws of the Game đang áp dụng.
Tại sao người xem bóng đá nên hiểu luật?
Hiểu luật không chỉ cần thiết với cầu thủ hay trọng tài. Đối với người hâm mộ, kiến thức luật giúp giải thích chính xác hơn những tình huống thường gây tranh luận như việt vị, bóng chạm tay, penalty, thẻ đỏ trực tiếp hay một bàn thắng bị VAR từ chối.
Khi theo dõi các trận đấu tại 90phut TV, người xem cũng dễ hiểu hơn tại sao trọng tài dừng trận đấu, thay đổi quyết định hoặc cho một đội được hưởng hình thức tái bắt đầu cụ thể.
17 luật bóng đá cơ bản theo IFAB
Laws of the Game được cấu trúc thành 17 luật. Mỗi luật phụ trách một nhóm vấn đề khác nhau nhưng chúng liên kết với nhau để điều chỉnh toàn bộ diễn biến của một trận bóng đá.
Luật 1: Sân thi đấu
Sân bóng phải có hình chữ nhật và được giới hạn bằng các đường biên. Hai đường dài hơn được gọi là đường biên dọc, còn hai đường ngắn hơn là đường biên ngang.
Không nên hiểu rằng mọi sân bóng đá 11 người bắt buộc phải có kích thước đúng 105 x 68 m. Laws of the Game cho phép kích thước trong những giới hạn nhất định; với các trận quốc tế, giới hạn kích thước được quy định chặt hơn. Kích thước 105 x 68 m là tiêu chuẩn rất phổ biến ở các sân thi đấu cấp cao.
Một số thông số quan trọng gồm:
- Khung thành rộng 7,32 m và cao 2,44 m.
- Vòng tròn giữa sân có bán kính 9,15 m.
- Điểm phạt đền cách trung điểm giữa hai cột dọc 11 m.
- Khu cầu môn kéo dài 5,5 m tính từ phía trong mỗi cột dọc.
- Khu phạt đền kéo dài 16,5 m tính từ phía trong mỗi cột dọc.
Một điểm dễ nhầm là khu phạt đền không phải nơi mọi cầu thủ đều được dùng tay. Chỉ thủ môn được phép kiểm soát bóng bằng tay/cánh tay trong khu phạt đền của chính đội mình và vẫn phải tuân thủ các giới hạn khác của luật.
Luật 2: Quả bóng
Trong bóng đá 11 người tiêu chuẩn, bóng thi đấu phải đáp ứng các yêu cầu về hình dạng, chu vi, trọng lượng và áp suất theo quy định.
Ở thời điểm bắt đầu trận đấu, quả bóng tiêu chuẩn có:
- Chu vi từ 68 đến 70 cm.
- Trọng lượng từ 410 đến 450 g.
- Áp suất theo phạm vi được IFAB quy định.
Nếu bóng bị hỏng trong khi trận đấu đang diễn ra, cách tái khởi động phụ thuộc vào thời điểm và tình huống bóng bị lỗi. Vì vậy, không phải trường hợp nào trọng tài cũng đơn giản thay bóng rồi cho trận đấu tiếp tục ngay tại vị trí tùy ý.
Luật 3: Cầu thủ
Một trận bóng đá 11 người được thi đấu giữa hai đội, mỗi đội có tối đa 11 cầu thủ trên sân và một trong số đó phải là thủ môn.
Trận đấu không được bắt đầu hoặc tiếp tục nếu một đội có ít hơn 7 cầu thủ, ngoại trừ một số trường hợp tạm thời được quy định trong các giao thức đặc biệt của IFAB.
Đây là điểm cần sửa so với nhiều tài liệu luật bóng đá cũ: một đội nhận 3 thẻ đỏ không mặc nhiên bị xử thua. Nếu khởi đầu với đủ 11 người, sau 3 thẻ đỏ đội đó vẫn còn 8 cầu thủ và trận đấu về nguyên tắc vẫn có thể tiếp tục. Ngưỡng quan trọng là đội bóng giảm xuống dưới 7 cầu thủ.
- Số lần thay người trong bóng đá hiện nay
Quan niệm “mỗi đội chỉ được thay tối đa 3 cầu thủ” đã lỗi thời đối với nhiều giải đấu chuyên nghiệp hiện nay.
Theo Laws of the Game, trong các giải chính thức, FIFA, liên đoàn châu lục hoặc liên đoàn bóng đá quốc gia sẽ xác định số cầu thủ dự bị được phép sử dụng, tối đa 5 người. Với những giải đấu cho phép 5 sự thay đổi ở cấp CLB hàng đầu hoặc đội tuyển quốc gia, mỗi đội thông thường có tối đa 3 cơ hội thay người trong thời gian thi đấu, không tính việc thay người trong giờ nghỉ giữa hai hiệp.
Điều lệ giải vẫn là yếu tố cần kiểm tra vì số cầu thủ dự bị được đăng ký và một số quy định liên quan có thể khác nhau.
Luật 4: Trang bị của cầu thủ
Cầu thủ phải sử dụng các trang bị bắt buộc theo luật, gồm:
- Áo có tay.
- Quần đùi.
- Tất.
- Bảo vệ ống đồng.
- Giày.
Màu áo của hai đội phải giúp phân biệt với nhau và với các trọng tài. Thủ môn cũng phải mặc màu sắc có thể phân biệt với cầu thủ hai đội và các trọng tài.
Cầu thủ không được sử dụng trang bị hoặc vật dụng gây nguy hiểm. Trang sức như dây chuyền, nhẫn, vòng tay và khuyên tai phải được tháo bỏ; việc chỉ dùng băng dính che trang sức không làm vật đó trở thành hợp lệ.
Luật 5: Trọng tài
Mỗi trận đấu được điều khiển bởi một trọng tài có đầy đủ thẩm quyền thực thi Laws of the Game liên quan đến trận đấu.
Trọng tài có quyền đưa ra các quyết định về lỗi, hình thức kỷ luật, thời gian bù giờ, cho phép lợi thế và nhiều tình huống khác. Quyết định dựa trên nhận định của trọng tài về các sự kiện liên quan đến trận đấu phải được tôn trọng theo luật.
Tuy nhiên, không nên diễn đạt rằng “mọi lời nói của trọng tài đều là luật”. Trọng tài là người áp dụng Laws of the Game chứ không phải người tự tạo ra luật trong trận đấu.
Luật 6: Các thành viên khác của tổ trọng tài
Tùy giải đấu, trọng tài có thể nhận hỗ trợ từ hai trợ lý trọng tài, trọng tài thứ tư, trợ lý trọng tài bổ sung, trợ lý trọng tài dự bị, VAR và AVAR.
Hai trợ lý trọng tài thường hoạt động dọc đường biên và hỗ trợ xác định các tình huống như bóng ra ngoài sân, đội được quyền ném biên, phát bóng hoặc phạt góc, cùng các tình huống việt vị thuộc phạm vi quan sát.
Quyền quyết định cuối cùng trên sân vẫn thuộc trọng tài chính theo phạm vi Laws of the Game.
Luật 7: Thời gian trận đấu
Một trận bóng đá tiêu chuẩn gồm hai hiệp bằng nhau, mỗi hiệp 45 phút. Thời gian nghỉ giữa hai hiệp không được vượt quá 15 phút.
Trọng tài cộng thời gian bị mất trong mỗi hiệp do các nguyên nhân như:
- Thay người.
- Đánh giá hoặc điều trị chấn thương.
- Câu giờ.
- Kỷ luật cầu thủ.
- Kiểm tra hoặc xem lại VAR.
- Ăn mừng bàn thắng.
- Các nguyên nhân khác làm trận đấu bị trì hoãn đáng kể.
Không phải trận đấu nào hòa sau 90 phút cũng đá hiệp phụ. Hiệp phụ chỉ được sử dụng khi điều lệ giải hoặc thể thức trận đấu yêu cầu phải xác định đội thắng. Nếu áp dụng, hai hiệp phụ thông thường kéo dài tối đa 15 phút mỗi hiệp.
Người xem muốn chủ động kiểm tra giờ bóng lăn của các giải có thể sử dụng lịch thi đấu trước khi trận đấu bắt đầu.
Luật 8: Bắt đầu và bắt đầu lại trận đấu
Kick-off được sử dụng để bắt đầu hai hiệp chính, hai hiệp phụ nếu có và tái khởi động trận đấu sau khi một bàn thắng được ghi.
Trước trận, trọng tài tung đồng xu. Đội thắng tung đồng xu lựa chọn cầu môn sẽ tấn công trong hiệp một hoặc lựa chọn thực hiện quả giao bóng. Đội còn lại nhận lựa chọn tương ứng theo luật.
Sau khi có bàn thắng hợp lệ, đội vừa để thủng lưới thực hiện quả giao bóng để trận đấu tiếp tục.
Luật 8 còn quy định về thả bóng của trọng tài trong những trường hợp trận đấu bị dừng mà Laws of the Game không yêu cầu một hình thức tái khởi động khác.
Luật 9: Bóng trong cuộc và ngoài cuộc
Bóng được xem là ngoài cuộc khi đã hoàn toàn vượt qua đường biên ngang hoặc đường biên dọc, dù ở mặt đất hay trên không; hoặc khi trọng tài dừng trận đấu.
Trong những tình huống khác, bóng về nguyên tắc vẫn trong cuộc, kể cả khi bật từ cột dọc, xà ngang hoặc cột cờ góc và vẫn nằm trên sân.
Luật 10: Xác định kết quả trận đấu
Một bàn thắng được công nhận khi toàn bộ quả bóng vượt hoàn toàn qua đường cầu môn, nằm giữa hai cột dọc và dưới xà ngang, với điều kiện đội ghi bàn không phạm lỗi theo Laws of the Game trước đó.
Đội ghi nhiều bàn hơn là đội thắng. Nếu hai đội có số bàn bằng nhau hoặc không có bàn thắng, trận đấu được tính hòa, trừ khi điều lệ yêu cầu phải xác định đội thắng.
Tùy thể thức, các phương pháp xác định đội thắng có thể bao gồm hiệp phụ và loạt sút luân lưu. Đây cũng là lý do người xem nên đối chiếu kết quả bóng đá sau các trận đấu loại trực tiếp, bởi tỷ số sau 90 phút chưa phải lúc nào cũng phản ánh đội giành quyền đi tiếp.
Luật 11: Việt vị
Việt vị là một trong những nội dung dễ gây tranh luận nhất trong luật bóng đá. Tuy nhiên, đứng ở vị trí việt vị không đồng nghĩa với việc cầu thủ đã phạm lỗi.
Một cầu thủ ở vị trí việt vị nếu phần đầu, thân hoặc chân của cầu thủ đó nằm bên phần sân đối phương và gần đường cầu môn đối phương hơn cả bóng lẫn cầu thủ đối phương áp chót tại thời điểm đồng đội chơi hoặc chạm bóng. Tay và cánh tay của cầu thủ không được tính khi xác định vị trí việt vị.
Cầu thủ chỉ bị xử phạt khi đang ở vị trí việt vị và sau đó tham gia tích cực vào tình huống bằng một trong những cách được luật quy định, chẳng hạn:
- Tham gia chơi bóng được đồng đội chuyền hoặc chạm tới.
- Cản trở khả năng chơi hoặc có thể chơi bóng của đối phương.
- Tranh chấp bóng với cầu thủ đối phương.
- Có hành động rõ ràng ảnh hưởng đến khả năng chơi bóng của đối phương.
- Hưởng lợi từ việc bóng bật lại hoặc được cứu sau một tình huống thuộc phạm vi luật việt vị.
Ngược lại, cầu thủ không phạm lỗi chỉ vì đứng ở vị trí việt vị nếu không tham gia tích cực vào tình huống.
- Khi nào không có lỗi việt vị?
Một cầu thủ nhận bóng trực tiếp từ quả phát bóng, ném biên hoặc phạt góc sẽ không bị xử phạt việt vị. Cầu thủ cũng không thể ở vị trí việt vị nếu đang ở phần sân của đội mình hoặc ngang hàng với cầu thủ đối phương áp chót theo tiêu chí xác định của luật.
Đây là lý do người xem không nên chỉ nhìn vị trí cầu thủ khi bóng đến chân. Thời điểm quan trọng để xác định vị trí việt vị gắn với thời điểm đồng đội chơi hoặc chạm bóng theo quy định của Law 11.
Luật 12: Lỗi và hành vi không đúng mực
Luật 12 quy định các lỗi, hình thức đá phạt và biện pháp kỷ luật đối với cầu thủ, cầu thủ dự bị, cầu thủ đã bị thay ra và thành viên ban huấn luyện.
Không phải mọi va chạm trên sân đều là phạm lỗi. Trọng tài phải đánh giá bản chất hành động và trong nhiều trường hợp còn xem xét mức độ bất cẩn, liều lĩnh hoặc sử dụng lực quá mức.
Những lỗi có thể dẫn đến đá phạt trực tiếp
Đội đối phương có thể được hưởng quả đá phạt trực tiếp nếu một cầu thủ thực hiện hành vi thuộc nhóm lỗi được Law 12 quy định, chẳng hạn:
- Đá hoặc cố gắng đá đối phương.
- Ngáng hoặc cố gắng ngáng đối phương.
- Nhảy vào đối phương.
- Chèn, va vào đối phương trái luật.
- Đánh hoặc cố gắng đánh đối phương.
- Xô đẩy đối phương.
- Tranh chấp hoặc xoạc bóng phạm lỗi.
- Cố tình dùng tay hoặc cánh tay chơi bóng trong trường hợp bị luật cấm.
- Giữ đối phương.
- Cản trở đối phương bằng tiếp xúc trái luật.
- Cắn hoặc nhổ vào người khác.
Nếu một lỗi thuộc nhóm dẫn đến đá phạt trực tiếp được cầu thủ phòng ngự thực hiện trong khu phạt đền của chính đội mình, đội tấn công có thể được hưởng quả phạt đền.
- Thẻ vàng trong bóng đá
Thẻ vàng là hình thức cảnh cáo. Một số hành vi có thể khiến cầu thủ bị cảnh cáo gồm trì hoãn việc bắt đầu lại trận đấu, phản ứng bằng lời nói hoặc hành động, liên tục vi phạm luật, không tuân thủ khoảng cách bắt buộc hoặc có hành vi phi thể thao.
Cầu thủ nhận hai thẻ vàng trong cùng một trận sẽ bị truất quyền thi đấu bằng thẻ đỏ.
Việc tích lũy bao nhiêu thẻ vàng thì bị treo giò qua nhiều trận không có một con số chung áp dụng cho mọi giải. Đây thường là vấn đề thuộc điều lệ của từng giải đấu.
- Thẻ đỏ trong bóng đá
Thẻ đỏ khiến cầu thủ bị truất quyền thi đấu. Những hành vi có thể dẫn tới thẻ đỏ trực tiếp bao gồm phạm lỗi nghiêm trọng, hành vi bạo lực, cắn hoặc nhổ vào người khác và một số trường hợp ngăn cản bàn thắng hoặc cơ hội ghi bàn rõ rệt theo quy định.
Luật bóng đá cũng quy định hình thức kỷ luật đối với ngôn ngữ hoặc hành động mang tính xúc phạm, lăng mạ hoặc thô tục.
Do mỗi giải có quy định riêng về án treo giò sau thẻ đỏ hoặc tích lũy thẻ, người xem nên phân biệt giữa quyết định kỷ luật trong trận đấu và án phạt bổ sung của ban tổ chức.
Luật 13: Đá phạt
Luật bóng đá chia đá phạt thành hai loại chính: đá phạt trực tiếp và đá phạt gián tiếp. Hình thức được áp dụng phụ thuộc vào loại vi phạm.
- Đá phạt trực tiếp
Với đá phạt trực tiếp, cầu thủ có thể sút bóng trực tiếp vào cầu môn đối phương và bàn thắng được công nhận nếu đáp ứng các điều kiện còn lại của luật.
Nếu bóng từ một quả đá phạt trực tiếp đi thẳng vào cầu môn của chính đội thực hiện mà không chạm cầu thủ nào khác, bàn thắng phản lưới không được công nhận; đội đối phương được hưởng phạt góc.
- Đá phạt gián tiếp
Trọng tài báo hiệu đá phạt gián tiếp bằng cách giơ một tay lên trên đầu. Để một bàn thắng vào cầu môn đối phương được công nhận từ đá phạt gián tiếp, bóng phải chạm một cầu thủ khác trước khi đi vào lưới.
Nếu bóng đi thẳng vào cầu môn đối phương từ một quả đá phạt gián tiếp, đội phòng ngự được hưởng quả phát bóng.
Trong phần lớn tình huống đá phạt, cầu thủ đối phương phải đứng cách bóng ít nhất 9,15 m cho đến khi bóng vào cuộc, trừ những trường hợp cụ thể được Laws of the Game quy định khác.
Luật 14: Phạt đền – Penalty
Penalty được trao khi một cầu thủ phạm lỗi thuộc nhóm dẫn đến đá phạt trực tiếp bên trong khu phạt đền của đội mình trong tình huống luật quy định. Đây là một trong những quyết định có ảnh hưởng lớn nhất đến kết quả trận đấu.
Khi thực hiện quả phạt đền:
- Bóng phải đứng yên trên chấm phạt đền.
- Cầu thủ thực hiện phải được xác định rõ ràng.
- Thủ môn phòng ngự phải ở trên đường cầu môn, giữa hai cột dọc và đối mặt với người sút cho đến khi bóng được đá.
- Các cầu thủ khác phải đứng ngoài khu phạt đền, phía sau chấm phạt đền và cách chấm phạt đền ít nhất 9,15 m.
Khi bóng được đá, thủ môn phải có ít nhất một phần của một bàn chân chạm, ngang hàng hoặc ở phía sau đường cầu môn theo quy định.
Người thực hiện penalty phải đá bóng về phía trước. Cầu thủ có thể đánh gót nếu bóng vẫn di chuyển về phía trước.
Cách xử lý khi cầu thủ hoặc thủ môn vi phạm trong quá trình thực hiện penalty phụ thuộc vào bên vi phạm, kết quả cú sút và ảnh hưởng của hành vi đó. Vì vậy, không phải mọi trường hợp thủ môn rời vạch sớm đều tự động dẫn đến việc đá lại.
Luật 15: Ném biên
Ném biên được trao cho đối phương của cầu thủ chạm bóng cuối cùng khi toàn bộ quả bóng vượt hoàn toàn qua đường biên dọc, dù ở mặt đất hay trên không.
Khi thực hiện, cầu thủ phải:
- Đứng quay mặt vào sân.
- Có một phần của mỗi bàn chân trên đường biên hoặc trên mặt đất bên ngoài đường biên.
- Ném bóng bằng cả hai tay.
- Đưa bóng từ phía sau và qua đầu.
- Thực hiện tại vị trí bóng rời sân.
Các cầu thủ đối phương phải đứng cách vị trí ném biên ít nhất 2 m.
Không thể ghi bàn trực tiếp từ một quả ném biên. Nếu bóng đi thẳng vào cầu môn đối phương, đội đối phương được hưởng phát bóng. Nếu bóng đi thẳng vào cầu môn của đội thực hiện, đối phương được hưởng phạt góc.
Ngoài ra, cầu thủ nhận bóng trực tiếp từ quả ném biên không bị xử phạt việt vị.
Luật 16: Phát bóng
Đội phòng ngự được hưởng quả phát bóng khi toàn bộ quả bóng vượt qua đường biên ngang, không có bàn thắng được ghi và người chạm bóng cuối cùng là cầu thủ của đội tấn công.
Bóng được đặt tại một vị trí bất kỳ trong khu cầu môn và được đá bởi một cầu thủ của đội phòng ngự. Bóng vào cuộc khi được đá và di chuyển rõ ràng.
Các cầu thủ đối phương phải ở ngoài khu phạt đền cho đến khi bóng vào cuộc, trừ những trường hợp được Laws of the Game xử lý theo quy định riêng.
Một bàn thắng có thể được ghi trực tiếp vào cầu môn đối phương từ quả phát bóng. Tuy nhiên, nếu bóng đi thẳng vào cầu môn của đội thực hiện, đối phương được hưởng phạt góc.
Luật 17: Phạt góc
Phạt góc được trao cho đội tấn công khi toàn bộ quả bóng vượt qua đường biên ngang, không có bàn thắng được ghi và cầu thủ phòng ngự là người chạm bóng cuối cùng.
Bóng được đặt trong khu vực phạt góc gần nhất với vị trí bóng vượt đường biên ngang. Cột cờ góc không được di chuyển để thực hiện quả đá.
Cầu thủ đối phương phải cách cung phạt góc ít nhất 9,15 m cho đến khi bóng vào cuộc. Bóng được tính là vào cuộc khi được đá và di chuyển rõ ràng.
Luật bóng đá cho phép ghi bàn trực tiếp vào cầu môn đối phương từ quả phạt góc. Nếu bóng đi thẳng vào cầu môn của chính đội thực hiện, đội đối phương được hưởng một quả phạt góc.
VAR được áp dụng như thế nào trong luật bóng đá?
VAR là viết tắt của Video Assistant Referee. Công nghệ này hỗ trợ trọng tài trong một phạm vi tình huống được xác định, chứ không kiểm tra lại mọi quyết định xảy ra trong trận đấu.
Những nhóm quyết định hoặc sự cố chính thuộc phạm vi VAR bao gồm:
- Bàn thắng hoặc không bàn thắng.
- Phạt đền hoặc không phạt đền.
- Thẻ đỏ trực tiếp, không bao gồm thẻ vàng thứ hai.
- Nhầm danh tính cầu thủ khi trọng tài cảnh cáo hoặc truất quyền thi đấu sai người.
VAR không thay thế quyền quyết định của trọng tài chính. Trọng tài vẫn là người đưa ra quyết định cuối cùng sau khi nhận thông tin từ tổ VAR hoặc thực hiện on-field review khi cần thiết theo giao thức.
Nhờ hiểu phạm vi này, người xem có thể tránh suy nghĩ rằng “VAR phải can thiệp” vào tất cả những pha phạm lỗi hoặc quyết định gây tranh cãi.
Những điểm mới đáng chú ý trong luật bóng đá 2026/27
Laws of the Game được IFAB xem xét thường xuyên, vì vậy người hâm mộ không nên sử dụng mãi những kiến thức luật từ nhiều mùa giải trước. Phiên bản 2026/27 tiếp tục hướng tới việc giảm thời gian trận đấu bị gián đoạn và làm rõ cách xử lý một số tình huống.
Thủ môn giữ bóng quá 8 giây
Một thay đổi quan trọng đã được đưa vào luật từ mùa 2025/26 và tiếp tục nằm trong Laws of the Game hiện hành: khi thủ môn kiểm soát bóng bằng tay hoặc cánh tay quá 8 giây, đội đối phương được hưởng quả phạt góc.
Trọng tài sử dụng tín hiệu đếm ngược trực quan 5 giây cuối để thủ môn biết thời gian còn lại.
Quy định này khác đáng kể so với luật cũ mà nhiều người hâm mộ vẫn nhớ, trong đó việc thủ môn giữ bóng quá lâu có thể dẫn tới đá phạt gián tiếp.
Thử nghiệm đếm ngược với ném biên và phát bóng
Trong phiên bản 2026/27, IFAB cũng có giao thức liên quan đến việc đếm ngược nhằm hạn chế trì hoãn ở các tình huống ném biên và phát bóng. Đây là một phần trong định hướng tăng thời gian bóng thực sự được chơi và hạn chế hành vi câu giờ.
Mở rộng phạm vi VAR trong một số tình huống
Luật 2026/27 có những điều chỉnh đối với phạm vi hỗ trợ của VAR trong một số quyết định khách quan hoặc tình huống rõ ràng, với mục tiêu sửa những sai sót có thể ảnh hưởng đáng kể đến trận đấu mà không biến VAR thành công cụ xem lại mọi quyết định.
Do các giải đấu có thể áp dụng công nghệ và giao thức khác nhau theo điều kiện tổ chức, người xem nên xem xét cả Laws of the Game lẫn quy định của giải cụ thể.
Hiểu luật bóng đá giúp theo dõi trận đấu chính xác hơn
Nắm được 17 luật không có nghĩa người xem phải ghi nhớ từng điều khoản. Điều quan trọng là hiểu nguyên tắc của từng nhóm tình huống và biết rằng một số quyết định còn phụ thuộc vào nhận định của trọng tài.
Ví dụ, khi một cầu thủ ngã trong khu phạt đền, vị trí xảy ra va chạm chỉ là một phần của vấn đề. Trọng tài còn phải xác định hành động đó có thực sự cấu thành lỗi dẫn đến đá phạt trực tiếp hay không.
Tương tự, một cầu thủ đứng gần cầu môn hơn hàng phòng ngự chưa chắc đã phạm lỗi việt vị. Người xem còn phải xét thời điểm đồng đội chơi bóng và cầu thủ đó có tham gia tích cực vào tình huống hay không.
Độc giả có thể tham khảo thêm các nội dung giải thích thuật ngữ, luật thi đấu và kiến thức chuyên môn để hiểu rõ hơn những tình huống thường xuất hiện trong bóng đá.
Ngoài kiến thức luật, nền tảng bóng đá 90phut còn giúp người hâm mộ kết nối việc tìm hiểu kiến thức với quá trình theo dõi các trận đấu và thông tin bóng đá hằng ngày.
Câu hỏi thường gặp về luật bóng đá
Dưới đây là những câu hỏi người mới theo dõi môn thể thao vua thường gặp nhất. Các câu trả lời tập trung vào luật bóng đá 11 người theo Laws of the Game, đồng thời lưu ý rằng một số quy định kỷ luật hoặc thể thức có thể phụ thuộc từng giải.
Laws of the Game gồm 17 luật chính, từ Luật 1 về sân thi đấu đến Luật 17 về phạt góc. Ngoài 17 luật này còn có các giao thức, hướng dẫn và phần giải thích hỗ trợ việc áp dụng luật.
Mỗi đội có tối đa 11 cầu thủ trên sân và một trong số đó phải là thủ môn. Trận đấu không được bắt đầu hoặc tiếp tục nếu một đội có ít hơn 7 cầu thủ, ngoại trừ những tình huống đặc biệt thuộc phạm vi giao thức được áp dụng.
Trong các giải chính thức, FIFA, liên đoàn châu lục hoặc liên đoàn quốc gia xác định số cầu thủ dự bị có thể được sử dụng, tối đa 5 người theo Laws of the Game hiện hành. Điều lệ của từng giải quy định cụ thể cách áp dụng.
Không. Đứng ở vị trí việt vị tự nó không phải là một lỗi. Cầu thủ chỉ bị xử phạt khi ở vị trí việt vị và tham gia tích cực vào tình huống theo những tiêu chí được Law 11 quy định.
Không. Cầu thủ không bị xử phạt việt vị nếu nhận bóng trực tiếp từ quả ném biên. Quy tắc tương tự áp dụng khi nhận bóng trực tiếp từ quả phát bóng hoặc phạt góc.
Có. Nếu bóng từ quả phạt góc đi trực tiếp vào cầu môn đối phương và không có vi phạm khác, bàn thắng có thể được công nhận.
Không. Không thể ghi bàn trực tiếp từ quả ném biên. Nếu bóng đi thẳng vào cầu môn đối phương, trận đấu được bắt đầu lại bằng quả phát bóng cho đội phòng ngự.
Theo luật hiện hành, thủ môn được kiểm soát bóng bằng tay hoặc cánh tay tối đa 8 giây. Nếu vượt quá thời gian này, đội đối phương được hưởng quả phạt góc và trọng tài sử dụng tín hiệu đếm ngược 5 giây cuối.
Thẻ vàng thứ hai dẫn đến thẻ đỏ không thuộc nhóm thẻ đỏ trực tiếp mà VAR thông thường được sử dụng để xem xét theo giao thức. Phạm vi VAR tập trung vào bàn thắng, penalty, thẻ đỏ trực tiếp và nhầm danh tính cùng các điều chỉnh được Laws of the Game hiện hành quy định.
Kết luận
Luật bóng đá gồm 17 luật chính điều chỉnh toàn bộ trận đấu, từ sân thi đấu, cầu thủ, trọng tài và thời gian thi đấu đến việt vị, phạm lỗi, penalty, ném biên, phát bóng và phạt góc. Bên cạnh những nguyên tắc nền tảng, IFAB vẫn thường xuyên cập nhật Laws of the Game để phù hợp với sự phát triển của bóng đá hiện đại.
Đối với người hâm mộ, hiểu luật không chỉ giúp nhận biết một quyết định đúng hay sai mà còn giúp đọc trận đấu tốt hơn, hạn chế nhầm lẫn trong những tình huống gây tranh cãi và hiểu rõ vai trò của trọng tài cũng như VAR. 90phut sẽ tiếp tục cập nhật các kiến thức bóng đá quan trọng để người đọc có thể theo dõi môn thể thao vua một cách đầy đủ và chính xác hơn.
