Cách tính bàn thắng trong bóng đá tưởng chừng rất đơn giản: đưa bóng vào lưới đối phương. Tuy nhiên, để một bàn thắng được công nhận, toàn bộ quả bóng phải vượt hoàn toàn qua đường cầu môn, nằm giữa hai cột dọc và dưới xà ngang, đồng thời đội ghi bàn không vi phạm Luật Bóng đá trước đó. Cùng 90phut tìm hiểu chi tiết cách xác định bàn thắng hợp lệ, những trường hợp không được công nhận và vai trò của VAR, công nghệ goal-line trong bóng đá hiện đại.
Cách tính bàn thắng trong bóng đá như thế nào?
Theo Luật 10 – Xác định kết quả trận đấu (Determining the Outcome of a Match), một bàn thắng được ghi khi toàn bộ quả bóng vượt hoàn toàn qua đường cầu môn, nằm giữa hai cột dọc và dưới xà ngang, với điều kiện đội ghi bàn không phạm lỗi.
Có thể hiểu đơn giản, một bàn thắng hợp lệ cần đáp ứng đồng thời các điều kiện cơ bản sau:
- Toàn bộ quả bóng đã vượt hoàn toàn qua đường cầu môn.
- Bóng đi vào khu vực nằm giữa hai cột dọc.
- Bóng đi dưới xà ngang.
- Đội ghi bàn không vi phạm luật trong tình huống dẫn đến bàn thắng.
Nếu chỉ một phần quả bóng vượt qua vạch vôi nhưng vẫn còn phần khác nằm trên hoặc phía trước đường cầu môn, bàn thắng chưa được công nhận.
Bóng phải qua vạch vôi bao nhiêu mới được tính bàn?
Đây là một trong những nhầm lẫn phổ biến nhất khi người hâm mộ tìm hiểu cách tính bàn thắng trong bóng đá.
Luật không tính dựa trên 50%, 70% hay 90% quả bóng. Điều kiện là toàn bộ quả bóng phải vượt hoàn toàn qua mép ngoài của đường cầu môn.
Vì vậy, nếu phần nhỏ nhất của quả bóng vẫn còn nằm trên mặt phẳng thẳng đứng của đường cầu môn thì bóng chưa hoàn toàn vượt qua vạch và chưa thể được xác định là bàn thắng.
Nguyên tắc này áp dụng bất kể bóng:
- Lăn trên mặt đất.
- Bay trên không.
- Bật từ cột dọc.
- Bật từ xà ngang.
- Được thủ môn cản phá.
- Được cầu thủ phòng ngự phá ra.
Điều quan trọng không phải bóng nằm trong lưới bao lâu mà là nó đã vượt hoàn toàn qua đường cầu môn hay chưa.
Bóng chạm cột dọc rồi vào lưới có tính không?
Có. Nếu bóng chạm cột dọc hoặc xà ngang rồi đi vào cầu môn và đáp ứng đầy đủ các điều kiện của luật, bàn thắng vẫn được công nhận.
Tương tự, bóng có thể chạm thủ môn hoặc một cầu thủ khác trước khi vào lưới mà bàn thắng vẫn hợp lệ, miễn không xuất hiện hành vi vi phạm khiến trọng tài phải hủy bàn.
Đội nào ghi nhiều bàn hơn sẽ thắng?
Trong một trận đấu thông thường, đội ghi được nhiều bàn thắng hơn đối phương là đội chiến thắng.
Ví dụ:
| Đội A | Đội B | Kết quả |
|---|---|---|
| 2 bàn | 1 bàn | Đội A thắng |
| 0 bàn | 0 bàn | Hòa |
| 3 bàn | 3 bàn | Hòa |
| 1 bàn | 4 bàn | Đội B thắng |
Nếu hai đội ghi số bàn bằng nhau hoặc đều không ghi bàn, trận đấu được xác định là hòa, trừ trường hợp thể thức yêu cầu phải tìm ra đội chiến thắng.
Trận đấu loại trực tiếp hòa thì tính thế nào?
Ở những trận đấu cần xác định đội thắng, điều lệ giải có thể sử dụng các phương thức được phép như hiệp phụ và loạt sút luân lưu.
Ví dụ, hai đội hòa 1-1 sau 90 phút và hòa 2-2 sau hiệp phụ. Nếu thể thức yêu cầu đá luân lưu, đội thắng loạt sút sẽ giành quyền đi tiếp.
Cần phân biệt rằng các cú sút thành công trong loạt luân lưu không được cộng vào tỷ số trận đấu theo cách bàn thắng trong thời gian thi đấu được tính.
Người hâm mộ có thể đối chiếu tỷ số sau trận tại kết quả bóng đá để phân biệt tỷ số trận đấu với kết quả loạt sút luân lưu trong các trận knock-out.
Khi nào bàn thắng được công nhận?
Một tình huống bóng nằm trong lưới chưa chắc đã trở thành bàn thắng hợp lệ. Trọng tài còn phải xem xét toàn bộ diễn biến có liên quan trước khi xác nhận kết quả.
Bàn thắng từ tình huống bóng sống
Đây là cách ghi bàn phổ biến nhất. Cầu thủ có thể dứt điểm bằng chân, đánh đầu hoặc đưa bóng vào cầu môn bằng một bộ phận cơ thể được luật cho phép.
Ví dụ, một tiền đạo nhận đường chuyền hợp lệ, sút bóng vượt qua thủ môn và toàn bộ quả bóng đi qua đường cầu môn. Nếu không có lỗi xảy ra trong quá trình tấn công, bàn thắng được công nhận.
Ghi bàn bằng đầu có hợp lệ không?
Có. Cầu thủ hoàn toàn có thể ghi bàn bằng đầu nếu tình huống không vi phạm luật.
Không chỉ đầu và chân, cầu thủ có thể ghi bàn bằng nhiều bộ phận cơ thể khác được phép. Điểm quan trọng là không sử dụng tay hoặc cánh tay trái luật để trực tiếp tạo ra bàn thắng.
Bóng chạm người rồi vào lưới có được tính không?
Có thể được tính. Bóng có thể chạm chân, đầu, thân người hoặc một bộ phận cơ thể hợp lệ của cầu thủ trước khi đi vào cầu môn.
Tuy nhiên, nếu tình huống liên quan đến lỗi dùng tay hoặc cánh tay theo Law 12, trọng tài phải áp dụng quy định tương ứng.
Ghi bàn bằng tay có được công nhận không?
Một cầu thủ không được ghi bàn trực tiếp vào cầu môn đối phương bằng tay hoặc cánh tay, kể cả khi hành động xảy ra vô tình.
Luật cũng xử lý trường hợp cầu thủ ghi bàn ngay sau khi bóng chạm tay hoặc cánh tay của chính mình, kể cả khi việc chạm bóng là vô tình.
Vì vậy, một cú dứt điểm đưa bóng vào lưới không phải lúc nào cũng đủ để tạo thành bàn thắng. Trọng tài phải xem xét cách tình huống được hình thành.
Thủ môn ném bóng thẳng vào lưới đối phương có được tính không?
Không. Nếu thủ môn ném bóng trực tiếp từ tay vào cầu môn đối phương, bàn thắng không được công nhận.
Trong trường hợp bóng đi thẳng vào cầu môn đối phương từ tay thủ môn mà không có tình huống hợp lệ khác làm thay đổi cách xử lý, đội đối phương được hưởng quả phát bóng.
Bàn thắng việt vị được tính không?
Không. Nếu cầu thủ phạm lỗi việt vị trong tình huống dẫn đến việc đưa bóng vào lưới, bàn thắng sẽ không được công nhận.
Tuy nhiên, cần phân biệt giữa đứng ở vị trí việt vị và phạm lỗi việt vị. Một cầu thủ chỉ đứng ở vị trí việt vị chưa đồng nghĩa với việc đã phạm lỗi.
Trọng tài phải xác định cầu thủ đó có tham gia tích cực vào tình huống theo các tiêu chí của luật hay không.
Thời điểm nào được dùng để xác định việt vị?
Vị trí việt vị được đánh giá tại thời điểm đồng đội chơi hoặc chạm bóng theo Law 11, chứ không phải đơn giản nhìn vị trí của tiền đạo vào thời điểm cầu thủ đó nhận bóng.
Đây là lý do nhiều tình huống trên truyền hình có vẻ như tiền đạo đã vượt qua hậu vệ khá xa khi nhận bóng nhưng bàn thắng vẫn có thể hợp lệ: cầu thủ có thể đang ở vị trí hợp lệ vào thời điểm đường chuyền được thực hiện.
Nhận bóng từ ném biên rồi ghi bàn có việt vị không?
Cầu thủ không bị xử phạt việt vị khi nhận bóng trực tiếp từ quả ném biên.
Nguyên tắc tương tự áp dụng khi cầu thủ nhận bóng trực tiếp từ:
- Quả phát bóng.
- Quả ném biên.
- Quả phạt góc.
Tuy nhiên, sau khi một cầu thủ khác tiếp tục chơi bóng, luật việt vị lại được áp dụng bình thường cho diễn biến tiếp theo.
Bàn phản lưới nhà được tính như thế nào?
Phản lưới nhà xảy ra khi cầu thủ đưa bóng vào cầu môn của chính đội mình và bàn thắng được công nhận cho đội đối phương.
Ví dụ, một hậu vệ cố gắng phá đường căng ngang nhưng lại đưa bóng qua thủ môn đội nhà. Nếu bóng đi hoàn toàn qua đường cầu môn và không có vi phạm khác, tỷ số được cộng thêm một bàn cho đội đối phương.
Bàn phản lưới được tính cho cầu thủ nào?
Việc xác định cầu thủ ghi bàn hay phản lưới nhà trong thống kê có thể phụ thuộc vào cách cơ quan tổ chức giải đánh giá tình huống.
Một nguyên tắc thường được sử dụng trong thống kê là xem cú dứt điểm ban đầu có hướng vào cầu môn hay không. Nếu bóng vốn đi ra ngoài nhưng đổi hướng từ cầu thủ phòng ngự rồi đi vào lưới, tình huống có khả năng được ghi nhận là phản lưới nhà.
Ngược lại, nếu cú sút ban đầu đã hướng vào cầu môn và chỉ chạm cầu thủ phòng ngự trước khi vào lưới, bàn thắng có thể vẫn được ghi cho cầu thủ tấn công.
Đây chủ yếu là vấn đề ghi nhận thống kê cầu thủ; về tỷ số trận đấu, nếu bàn thắng hợp lệ thì đội tấn công vẫn được cộng một bàn.
Đá phạt trực tiếp vào lưới có tính bàn thắng không?
Có. Từ một quả đá phạt trực tiếp, cầu thủ có thể sút bóng thẳng vào cầu môn đối phương và ghi bàn mà không cần bóng chạm thêm một cầu thủ khác.
Nếu cú sút vượt hàng rào, đi vào cầu môn và không có lỗi xảy ra, bàn thắng được công nhận.
Đá phạt gián tiếp vào lưới có được tính không?
Không nếu bóng đi thẳng vào cầu môn đối phương mà chưa chạm một cầu thủ khác.
Với đá phạt gián tiếp, bóng phải chạm một cầu thủ khác trước khi đi vào cầu môn để bàn thắng có thể được công nhận.
Nếu quả đá phạt gián tiếp đi thẳng vào cầu môn đối phương mà không chạm ai, đội phòng ngự được hưởng quả phát bóng.
Đá penalty vào lưới được tính thế nào?
Một quả penalty trong thời gian thi đấu có thể tạo thành bàn thắng nếu được thực hiện hợp lệ và bóng đi hoàn toàn qua đường cầu môn giữa hai cột dọc, dưới xà ngang.
Tuy nhiên, trọng tài còn phải xem xét các hành vi vi phạm của cầu thủ thực hiện, thủ môn hoặc các cầu thủ khác trong quá trình quả phạt đền được thực hiện.
Tùy tình huống, luật có thể yêu cầu công nhận bàn thắng, thực hiện lại penalty hoặc bắt đầu lại trận đấu bằng một hình thức khác.
Do đó, không nên hiểu đơn giản rằng cứ bóng đi vào lưới từ chấm 11 m thì chắc chắn tỷ số được thay đổi.
Ném biên thẳng vào lưới có tính bàn không?
Không thể ghi bàn trực tiếp từ một quả ném biên.
Nếu cầu thủ ném bóng trực tiếp vào cầu môn đối phương mà bóng không chạm bất kỳ cầu thủ nào khác, bàn thắng không được công nhận và đội đối phương được hưởng quả phát bóng.
Nếu bóng từ quả ném biên đi thẳng vào cầu môn của chính đội thực hiện, đội đối phương được hưởng phạt góc.
Tuy nhiên, nếu bóng được ném vào sân, chạm một cầu thủ khác rồi đi vào cầu môn, bàn thắng có thể được công nhận nếu toàn bộ diễn biến còn lại hợp lệ.
Đá phạt góc trực tiếp vào lưới có được tính không?
Có. Luật bóng đá cho phép ghi bàn trực tiếp vào cầu môn đối phương từ một quả phạt góc.
Kiểu bàn thắng này thường được gọi là “Olympic goal” khi cầu thủ thực hiện quả phạt góc đưa bóng trực tiếp vào lưới mà không cần đồng đội chạm bóng.
Nếu bóng từ quả phạt góc đi trực tiếp vào cầu môn của chính đội thực hiện, bàn thắng phản lưới không được công nhận; đội đối phương được hưởng một quả phạt góc.
Những quy tắc như vậy cho thấy nền tảng bóng đá 90phut không chỉ cần phản ánh tỷ số mà việc hiểu luật phía sau mỗi bàn thắng cũng giúp người hâm mộ đọc diễn biến trận đấu chính xác hơn.
Phát bóng trực tiếp vào lưới có được tính bàn không?
Theo luật bóng đá, một bàn thắng có thể được ghi trực tiếp vào cầu môn đối phương từ quả phát bóng. Điều này có nghĩa cầu thủ thực hiện không bắt buộc phải chuyền cho đồng đội trước khi bóng đi vào lưới.
Nếu bóng được phát hợp lệ và đi thẳng vào cầu môn đối phương, bàn thắng có thể được công nhận.
Ngược lại, nếu bóng từ quả phát bóng đi thẳng vào cầu môn của chính đội thực hiện mà không chạm cầu thủ nào khác, bàn phản lưới không được công nhận. Đội đối phương được hưởng quả phạt góc.
Bóng chạm trọng tài rồi vào lưới có được tính không?
Đây là trường hợp khá đặc biệt khi tìm hiểu cách tính bàn thắng trong bóng đá. Theo luật hiện hành, trọng tài không còn được xem đơn giản như một vật thể trên sân trong mọi tình huống bóng chạm vào mình.
Nếu bóng đang trong cuộc chạm trọng tài, vẫn ở trên sân và sau đó xảy ra một trong những tình huống được luật xác định như một đội bắt đầu một đợt tấn công hứa hẹn, bóng đi trực tiếp vào cầu môn hoặc quyền kiểm soát bóng chuyển sang đội còn lại, trọng tài sẽ dừng trận đấu.
Trận đấu sau đó được bắt đầu lại bằng thả bóng theo quy định.
Bóng chạm trọng tài rồi đi thẳng vào cầu môn thì sao?
Nếu bóng chạm một thành viên tổ trọng tài và đi trực tiếp vào cầu môn, bàn thắng không được công nhận. Trọng tài dừng trận đấu và áp dụng hình thức bắt đầu lại tương ứng.
Quy định này giúp tránh trường hợp một bàn thắng được tạo ra trực tiếp do bóng vô tình đổi hướng từ trọng tài.
Bàn thắng sau khi trọng tài thổi còi có được tính không?
Về nguyên tắc, khi trọng tài đã dừng trận đấu bằng tiếng còi trong một tình huống cần còi để xác nhận việc dừng chơi, những diễn biến xảy ra sau thời điểm bóng không còn trong cuộc không thể tạo thành một bàn thắng hợp lệ.
Ví dụ, trọng tài thổi còi xác định một lỗi trước khi cầu thủ tiếp tục sút bóng vào lưới. Cú sút sau đó không được tính là bàn thắng vì trận đấu đã bị dừng.
Do đó, người xem cần chú ý thời điểm trọng tài dừng trận chứ không chỉ nhìn việc bóng cuối cùng có nằm trong lưới hay không.
VAR kiểm tra bàn thắng như thế nào?
VAR (Video Assistant Referee) có thể hỗ trợ trọng tài kiểm tra các tình huống liên quan đến bàn thắng hoặc không bàn thắng trong phạm vi giao thức cho phép.
Quá trình kiểm tra có thể xem xét một vi phạm trong giai đoạn tấn công dẫn tới bàn thắng, chẳng hạn:
- Cầu thủ ghi bàn hoặc tham gia tình huống phạm lỗi việt vị.
- Có hành vi phạm lỗi trước khi bàn thắng được ghi.
- Cầu thủ tấn công dùng tay hoặc cánh tay trái luật.
- Bóng đã ra ngoài sân trước khi tình huống ghi bàn hình thành.
- Các tình huống khác thuộc phạm vi bàn thắng/không bàn thắng của giao thức VAR.
Vì vậy, bóng đã nằm trong lưới và trọng tài ban đầu chỉ tay về giữa sân chưa phải lúc nào cũng đồng nghĩa quyết định sẽ không thể thay đổi khi một tình huống thuộc phạm vi VAR đang được kiểm tra.
VAR có tự quyết định hủy bàn thắng không?
VAR hỗ trợ trọng tài chứ không thay thế thẩm quyền của trọng tài chính trên sân. Tùy loại quyết định, VAR có thể cung cấp thông tin hoặc đề nghị trọng tài thực hiện on-field review.
Quyết định cuối cùng vẫn được đưa ra theo giao thức VAR và Laws of the Game.
VAR có kiểm tra mọi bàn thắng không?
Trong các trận đấu sử dụng VAR, các tình huống bàn thắng thuộc phạm vi kiểm tra của hệ thống. Tuy nhiên, việc kiểm tra không đồng nghĩa trọng tài phải ra khu vực review để trực tiếp xem màn hình sau mỗi bàn.
Nhiều tình huống có thể được VAR kiểm tra mà không cần on-field review nếu không phát hiện vấn đề cần trọng tài xem xét lại theo giao thức.
Công nghệ Goal-line xác định bàn thắng như thế nào?
Goal-line Technology (GLT) là công nghệ hỗ trợ xác định toàn bộ quả bóng đã vượt hoàn toàn qua đường cầu môn hay chưa.
Công nghệ này đặc biệt hữu ích trong những tình huống bóng ở rất gần vạch vôi, khi mắt thường hoặc góc quay truyền hình khó xác định chính xác bóng đã qua hết đường cầu môn hay chưa.
Khi hệ thống xác định bóng đã hoàn toàn vượt qua đường cầu môn theo yêu cầu kỹ thuật, thông tin được truyền tới trọng tài theo cơ chế của hệ thống được phê duyệt.
Goal-line Technology khác VAR thế nào?
VAR và Goal-line Technology đều hỗ trợ trọng tài nhưng không phải cùng một công nghệ.
| Tiêu chí | Goal-line Technology | VAR |
|---|---|---|
| Mục đích chính | Xác định bóng đã qua hoàn toàn đường cầu môn hay chưa | Hỗ trợ xem xét các nhóm quyết định thuộc giao thức VAR |
| Phạm vi | Đường cầu môn | Bàn thắng, penalty, thẻ đỏ trực tiếp, nhầm danh tính và phạm vi được luật cho phép |
| Cách hỗ trợ | Hệ thống công nghệ xác định trạng thái goal/no goal | Tổ VAR sử dụng hình ảnh để hỗ trợ trọng tài |
Hai hệ thống có thể cùng xuất hiện tại một giải đấu nếu ban tổ chức áp dụng và đáp ứng các yêu cầu liên quan.
Bóng bị lỗi hoặc hỏng khi đang đi vào cầu môn tính thế nào?
Một trường hợp hiếm gặp là quả bóng bị hỏng trong quá trình thi đấu. Cách xử lý phụ thuộc vào thời điểm bóng bị lỗi và diễn biến cụ thể của tình huống.
Nếu bóng bị hỏng trước khi hoàn toàn vượt qua đường cầu môn, trọng tài xử lý theo quy định về quả bóng bị lỗi thay vì mặc định công nhận bàn thắng chỉ vì quỹ đạo ban đầu có vẻ hướng vào lưới.
Do đó, cách tính bàn thắng trong bóng đá luôn dựa trên điều thực sự xảy ra theo luật, không dựa trên giả định rằng “nếu bóng không hỏng thì chắc chắn sẽ vào”.
Bàn thắng trong hiệp phụ được tính thế nào?
Bàn thắng được ghi trong hiệp phụ là bàn thắng của trận đấu và được tính vào tỷ số theo thể thức đang áp dụng.
Ví dụ, hai đội hòa 1-1 sau 90 phút. Trong hiệp phụ, đội A ghi thêm một bàn và không có bàn nào khác. Khi kết thúc hiệp phụ, tỷ số trận đấu là 2-1 cho đội A.
Đây là điểm khác biệt quan trọng giữa bàn thắng trong hiệp phụ và các cú sút thành công ở loạt luân lưu.
Bàn thắng luân lưu có cộng vào tỷ số trận đấu không?
Không. Các cú sút thành công trong loạt luân lưu dùng để xác định đội thắng chứ không được cộng vào tỷ số trận đấu như bàn thắng được ghi trong thời gian thi đấu.
Ví dụ, hai đội hòa 1-1 sau thời gian thi đấu và đội A thắng luân lưu 5-4. Kết quả thường được thể hiện theo hướng đội A thắng luân lưu 5-4 sau khi trận đấu hòa 1-1, chứ không cộng thành tỷ số 6-5.
Người hâm mộ có thể xem đầy đủ kết quả sau trận để phân biệt tỷ số thi đấu, hiệp phụ và kết quả loạt luân lưu.
Luật bàn thắng sân khách còn được áp dụng không?
Bàn thắng sân khách không phải là cách xác định một bàn thắng có hợp lệ hay không. Đây từng là tiêu chí phân định kết quả của một cặp đấu hai lượt tại một số giải.
Theo cơ chế cũ, khi hai đội có tổng tỷ số bằng nhau sau hai lượt, số bàn ghi trên sân đối phương có thể được sử dụng để xác định đội đi tiếp.
Tuy nhiên, không thể mặc định luật bàn thắng sân khách còn áp dụng ở mọi giải đấu. Nhiều giải lớn đã loại bỏ quy tắc này, trong khi thể thức của từng giải có thể thay đổi theo từng giai đoạn.
Vì vậy, người xem cần kiểm tra điều lệ của chính giải đấu đang theo dõi thay vì sử dụng luật bàn thắng sân khách như một nguyên tắc chung của bóng đá.
Cách tính tỷ số bóng đá
Cách tính tỷ số bóng đá dựa trên tổng số bàn thắng hợp lệ của mỗi đội trong thời gian thi đấu thuộc trận đấu.
Mỗi bàn thắng hợp lệ làm số bàn của đội được hưởng tăng thêm một đơn vị. Không có bàn thắng 2 điểm hoặc 3 điểm chỉ vì được ghi từ khoảng cách xa, penalty, đánh đầu hay phạt góc.
Ví dụ:
| Tình huống | Số bàn được cộng |
|---|---|
| Sút xa hợp lệ vào lưới | 1 bàn |
| Đánh đầu hợp lệ | 1 bàn |
| Penalty hợp lệ | 1 bàn |
| Đá phạt trực tiếp hợp lệ | 1 bàn |
| Phạt góc trực tiếp hợp lệ vào lưới đối phương | 1 bàn |
| Phản lưới nhà hợp lệ | 1 bàn cho đối phương |
| Bàn bị hủy vì việt vị | 0 bàn |
Khoảng cách dứt điểm hoặc độ khó của bàn thắng không làm thay đổi giá trị trên bảng tỷ số.
Các trường hợp bóng vào lưới nhưng không được công nhận bàn thắng
Đây là phần quan trọng khi tìm hiểu cách tính bàn thắng trong bóng đá. Việc bóng nằm trong lưới chỉ là một điều kiện; trọng tài còn phải xác định toàn bộ tình huống có hợp lệ hay không.
Một bàn thắng có thể không được công nhận trong những trường hợp như:
- Toàn bộ quả bóng chưa vượt qua đường cầu môn.
- Cầu thủ phạm lỗi việt vị.
- Cầu thủ tấn công phạm lỗi trong tình huống dẫn đến bàn thắng.
- Cầu thủ ghi bàn trực tiếp bằng tay hoặc cánh tay.
- Bóng đi trực tiếp vào lưới đối phương từ quả ném biên.
- Bóng đi trực tiếp vào lưới từ quả đá phạt gián tiếp mà chưa chạm cầu thủ khác.
- Thủ môn ném bóng trực tiếp vào cầu môn đối phương.
- Bóng chạm trọng tài rồi đi trực tiếp vào cầu môn.
- Bóng đã ra ngoài cuộc trước khi được đưa vào lưới.
- Trọng tài đã dừng trận đấu trước khi bóng vào cầu môn.
Trong những trận có VAR, một số vi phạm thuộc phạm vi giao thức có thể được phát hiện sau khi bóng đã vào lưới và dẫn đến thay đổi quyết định ban đầu.
Bảng tổng hợp cách tính bàn thắng trong bóng đá
Bảng dưới đây tổng hợp những tình huống thường khiến người xem nhầm lẫn nhất.
| Tình huống | Có thể được tính bàn? | Điều kiện chính |
|---|---|---|
| Bóng vượt hoàn toàn vạch vôi | Có | Không có vi phạm luật |
| Bóng mới vượt một phần vạch vôi | Không | Toàn bộ bóng phải qua đường cầu môn |
| Sút trực tiếp từ đá phạt trực tiếp vào lưới đối phương | Có | Quả đá phạt được thực hiện hợp lệ |
| Đá phạt gián tiếp thẳng vào lưới đối phương | Không | Phải chạm cầu thủ khác trước khi vào lưới |
| Penalty hợp lệ vào lưới | Có | Tuân thủ quy trình thực hiện |
| Ném biên trực tiếp vào lưới đối phương | Không | Không thể ghi bàn trực tiếp từ ném biên |
| Phạt góc trực tiếp vào lưới đối phương | Có | Không có vi phạm khác |
| Phát bóng trực tiếp vào lưới đối phương | Có | Quả phát bóng hợp lệ |
| Thủ môn ném bóng trực tiếp vào lưới đối phương | Không | Đội đối phương được hưởng phát bóng |
| Bàn thắng khi cầu thủ phạm lỗi việt vị | Không | Trọng tài cho đội phòng ngự đá phạt gián tiếp |
| Bóng chạm trọng tài rồi đi thẳng vào lưới | Không | Trận đấu được bắt đầu lại theo luật |
| Bàn thắng trong hiệp phụ | Có | Được tính vào tỷ số trận đấu |
| Cú sút thành công trong loạt luân lưu | Không cộng vào tỷ số trận đấu | Dùng để xác định đội thắng |
Hiểu cách tính bàn thắng giúp xem bóng đá chính xác hơn
Nắm được luật bàn thắng giúp người hâm mộ hiểu tại sao có những tình huống bóng đã nằm trong lưới nhưng trọng tài vẫn không công nhận.
Thay vì chỉ quan sát cú dứt điểm cuối cùng, người xem có thể chú ý cả quá trình dẫn đến bàn thắng: cầu thủ có việt vị không, bóng đã ra ngoài sân chưa, có lỗi bóng chạm tay hay không và toàn bộ quả bóng đã thực sự vượt qua đường cầu môn chưa.
Điều này đặc biệt hữu ích trong những tình huống VAR kiểm tra kéo dài hoặc khi Goal-line Technology được sử dụng để xác định bóng đã qua vạch.
Người đọc có thể tham khảo thêm các nội dung kiến thức để hiểu rõ hơn luật, thuật ngữ và những tình huống thường xuất hiện trong một trận bóng.
Bên cạnh việc tìm hiểu luật, cập nhật bóng đá tại 90phut giúp người hâm mộ kết nối kiến thức với quá trình theo dõi tỷ số và diễn biến của các trận đấu.
Câu hỏi thường gặp về cách tính bàn thắng trong bóng đá
Dưới đây là những câu hỏi thường gặp về bàn thắng hợp lệ, bóng qua vạch vôi, phản lưới nhà, VAR và các tình huống cố định.
Một bàn thắng được ghi khi toàn bộ quả bóng vượt hoàn toàn qua đường cầu môn, nằm giữa hai cột dọc và dưới xà ngang, với điều kiện đội ghi bàn không vi phạm Luật Bóng đá.
Toàn bộ quả bóng phải vượt hoàn toàn qua đường cầu môn. Nếu một phần của bóng vẫn còn nằm trên mặt phẳng của đường cầu môn thì chưa được tính là bàn thắng.
Có. Nếu bóng chạm cột dọc hoặc xà ngang rồi vượt hoàn toàn qua đường cầu môn và không có vi phạm luật, bàn thắng được công nhận.
Không. Không thể ghi bàn trực tiếp từ quả ném biên. Nếu bóng đi thẳng vào cầu môn đối phương, đội phòng ngự được hưởng quả phát bóng.
Có. Một bàn thắng có thể được ghi trực tiếp vào cầu môn đối phương từ quả phạt góc nếu quả đá được thực hiện hợp lệ.
Không. Bóng phải chạm một cầu thủ khác trước khi đi vào cầu môn đối phương thì bàn thắng từ quả đá phạt gián tiếp mới có thể được công nhận.
Có. Luật cho phép ghi bàn trực tiếp vào cầu môn đối phương từ một quả phát bóng hợp lệ.
Nếu bóng chạm thành viên tổ trọng tài rồi đi trực tiếp vào cầu môn, bàn thắng không được công nhận và trận đấu được bắt đầu lại theo quy định.
Có. Bàn thắng ghi trong hiệp phụ được tính vào tỷ số trận đấu. Đây là điểm khác với các cú sút thành công trong loạt luân lưu.
Không. Loạt sút luân lưu được sử dụng để xác định đội thắng và các cú sút thành công không được cộng vào tỷ số trận đấu như bàn thắng trong thời gian thi đấu.
VAR có thể hỗ trợ trọng tài phát hiện một vi phạm thuộc phạm vi giao thức trong quá trình dẫn đến bàn thắng. Sau quy trình kiểm tra hoặc review phù hợp, trọng tài có thể thay đổi quyết định ban đầu và không công nhận bàn thắng.
Kết luận
Cách tính bàn thắng trong bóng đá dựa trên nguyên tắc cốt lõi: toàn bộ quả bóng phải vượt hoàn toàn qua đường cầu môn, nằm giữa hai cột dọc và dưới xà ngang, đồng thời đội ghi bàn không vi phạm luật. Mỗi bàn thắng hợp lệ có giá trị một bàn bất kể được ghi bằng sút xa, đánh đầu, penalty, đá phạt trực tiếp hay phạt góc.
Tuy nhiên, bóng nằm trong lưới chưa chắc đã đồng nghĩa với bàn thắng. Việt vị, lỗi của cầu thủ tấn công, bóng chạm tay trái luật, ném biên trực tiếp, đá phạt gián tiếp hay tình huống bóng chạm trọng tài đều có thể khiến bàn thắng không được công nhận. Hiểu rõ các nguyên tắc này giúp người hâm mộ theo dõi trận đấu và những quyết định của trọng tài, VAR chính xác hơn. 90phut sẽ tiếp tục cập nhật các kiến thức bóng đá quan trọng theo cách dễ hiểu cho người đọc.
